NaMwandishi Wet
Na Oscar Assenga,TANGA
TANZANIA inaweza kupunguza kasi ya uharibifu wa misitu kwa kutumia mabaki ya zao la mkonge kutengeneza bidhaa zinazofanana na mbao, hatua inayotarajiwa kupunguza utegemezi wa mbao zinazotokana na ukataji wa miti na kufungua fursa mpya za uwekezaji katika sekta ya kilimo.
Utafiti uliofanywa na watafiti kutoka Tanzania na taasisi washirika umebaini uwezekano wa kutumia mabaki ya mkonge kutengeneza bidhaa mbalimbali zenye thamani, zikiwamo mbao mbadala, mbolea, chakula cha mifugo na gesi.
Hatua hiyo inalenga kuongeza thamani ya zao hilo kwa kutumia sehemu kubwa ya malighafi ambayo kwa sasa hutupwa kama taka, badala ya kuachwa bila manufaa ya kiuchumi.
Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Mkonge Tanzania (TSB), Saddy Kambona, alisema takribani asilimia mbili tu ya zao la mkonge ndizo zinazotumika kuzalisha nyuzi, huku asilimia 98 iliyobaki kwa kiasi kikubwa ikipotea kama taka.
Akizungumza wakati wa uwasilishaji wa matokeo ya utafiti huo, Kambona alisema teknolojia zilizobuniwa zinaweza kusaidia kupanua matumizi ya mkonge, kuongeza mapato na kuimarisha uhifadhi wa mazingira.
“Takribani asilimia 98 ya zao hili kwa sasa hutupwa kama taka, lakini utafiti umeonyesha uwezekano wa kupanua matumizi ya mkonge kwa kuzalisha mbao, gesi na bidhaa nyingine,” alisema.
Alisema matumizi mapya ya mabaki ya mkonge yanaweza kuongeza thamani ya zao hilo na kuwapa wadau wa sekta hiyo fursa zaidi za kibiashara, huku yakichangia kupunguza taka zinazotokana na shughuli za kilimo na viwanda.
Utafiti huo unafanyika kupitia mradi wa AgroVal, unaolenga kuongeza thamani ya mabaki ya kilimo na viwanda vya mazao kwa kuyaunganisha na uzalishaji wa chakula, bidhaa za kibaiolojia na nishati ya kibaiolojia.
Mradi huo unahusisha Taasisi ya Sayansi na Teknolojia ya Afrika ya Nelson Mandela (NM-AIST) nchini Tanzania, Chuo Kikuu cha Ufundi cha Denmark, Chuo Kikuu cha Pwani nchini Kenya na taasisi nyingine washirika.
Mtafiti wa NM-AIST, Dk. Clemence Ansbert, alisema bidhaa inayofanana na mbao inayotengenezwa kutokana na mabaki ya mkonge inaweza kuwa mbadala wa mbao za kawaida na kusaidia kupunguza utegemezi wa malighafi inayopatikana kwa kukata miti.
Alisema ubunifu huo unaweza kuchangia juhudi za kujenga Tanzania ya kijani kwa kuhimiza matumizi bora ya rasilimali zilizopo na kupunguza shinikizo kwa misitu.
Hata hivyo, mafanikio ya bidhaa hiyo katika kupunguza ukataji miti yatategemea gharama za uzalishaji, mahitaji ya soko na uwezo wake wa kuchukua nafasi ya mbao zinazotumika kwa sasa.
Kambona alisema TSB inaendelea kushirikiana na taasisi mbalimbali za utafiti, zikiwamo Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI), NM-AIST, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na Chuo Kikuu cha Dodoma, kutafuta njia za kibiashara za kutumia mabaki ya mazao ya kilimo.
Alisema uwasilishaji wa matokeo ya utafiti huo ni hatua ya awali ya kuyafikisha kwa wadau wengi zaidi, huku hatua zinazofuata zikitarajiwa kujumuisha majadiliano na wadau, hasa wawekezaji wanaoweza kusaidia kuendeleza teknolojia hizo.
Kiongozi wa utafiti huo, Profesa Anthony Mshandete, alisema mradi unalenga kubadilisha taka za kilimo na viwanda vya mazao kuwa bidhaa zenye thamani na nishati safi, ili kuongeza ufanisi katika matumizi ya rasilimali za asili.
Alisema utafiti huo pia unachunguza namna ya kuzalisha mbolea kwa kutumia lava za mdudu aina ya black soldier fly, ambazo zina uwezo wa kuchakata mabaki ya mkonge na kuyabadilisha kuwa malighafi yenye manufaa kwa kilimo.
Dk. Aziza Konyo alisema timu ya watafiti imebaini uwezekano wa kutumia mchakato huo, ambapo wadudu hao hubadilisha taka za kikaboni kuwa biomasi na mabaki yenye virutubisho vinavyoweza kutumika katika shughuli za kilimo.
Iwapo teknolojia hizo zitafikia hatua ya kuzalishwa kibiashara, zinaweza kuongeza mapato kwa wadau wa mkonge, kupunguza upotevu wa rasilimali na kufungua fursa mpya za uwekezaji katika uzalishaji wa bidhaa mbadala na nishati safi.
0 Comments